Ekonomiye dair önemli değişiklikler içeren ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen yasa teklifiyle birlikte, Türk parasını koruma amacıyla çıkarılan kanunda kapsamlı düzenlemelere gidiliyor. Artık döviz, kıymetli madenler ve değerli taşlara ilişkin işlemler çok daha sıkı bir denetim altına girecek.
Yeni düzenlemeyle, altın, gümüş, elmas gibi kıymetli metallerin ve bunlardan mamul eşyaların alım-satımı, ithalatı ve ihracatı, ticari senetler ile ödeme araçlarının kontrolü tamamen Cumhurbaşkanı’nın yetkisine bırakıldı. Bu ürünlerin izinsiz şekilde yurda sokulması veya yurttan çıkarılması durumunda, eğer bu fiil Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında bir suç oluşturmuyorsa, kişiye rayiç bedelin yarısı ile iki katı arasında idari para cezası kesilecek. Eğer girişim başarısız kalırsa, ceza yarıya indirilecek.
İzin ya da yetki belgesi alınması gereken alanlarda belgesiz faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlara 50 bin TL’den başlayıp 250 bin TL’ye kadar varan para cezaları verilecek. Bu faaliyetler geçici olarak bir ay süreyle durdurulacak. İhlalin 5 yıl içinde tekrar edilmesi durumunda ise ceza en üst sınırdan uygulanacak ve işletmenin faaliyetleri tamamen durdurulabilecek.
Döviz ve kıymetli maden işlemlerine ilişkin yetkiler genişliyor
Ticari amaçlı döviz alım satımı, kıymetli maden rafinajı ve Kimberley Süreci gibi uluslararası sistemlerde faaliyet göstermek isteyen kurumlar, Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan izin almak zorunda olacak. İzinli şirketlerin belirlenen sınırlar dışında hareket etmesi durumunda ise faaliyet izinleri iptal edilebilecek.
Faaliyet izinleri için alınacak ücretler de netleştirildi. İlgili şirketlerin pay devri durumlarında bu paylar için belirlenen oranda ücret alınacak. Ancak verasetle geçen paylarda ya da devralan kişinin aile bağı bulunan yakın akrabalar olması halinde bu ücret alınmayacak.
Vergi mevzuatında da önemli değişiklikler geliyor
Vergi Usul Kanunu’na göre, vergi denetiminde elektronik sistemler daha fazla kullanılacak. Yoklamalar artık koordinat bilgisi ve fotoğraf içeren dijital fişlerle yapılabilecek ve bu durumda muhtar veya kolluk görevlilerinin imzası aranmayacak.
Gelir İdaresi çalışanlarına yönelik fazla mesai düzenlemesinde ise gösterge rakamı 160’tan 300’e çıkarıldı. Aylık fazla mesai süresi kişi başı 50 saate kadar yükseltilirken, bu hakkı kullanacak personel sayısı toplam kadronun yüzde 40’ını aşamayacak.
KDV ve ÖTV düzenlemeleri
KDV istisnaları genişletilirken, Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait taşınmazların devri KDV’den muaf tutuldu. Öte yandan, akaryakıt ve doğalgaz ithalatında ÖTV artık KDV matrahına dahil edilecek.
Serbest bölgelerde üretilen ürünlerin satış kazançlarına sağlanan vergi muafiyeti de genişletilerek, aynı bölgeler arası satışlar da kapsam altına alındı. Ancak bu düzenleme 2026 itibarıyla geçerli olacak.
ÖTV’de otomotiv sektörü için yeni matrahlar
Fosil yakıtlı ve hibrit araçlar için ÖTV oranları yeniden belirlendi. Motor hacmi ve elektrik motor gücüne göre değişen oranlar yüzde 80 ile 220 arasında olacak. Hafif ticari ve arazi araçlarında ÖTV oranı ise yüzde 50 olarak sabitlendi.
Yerli üretim araçlar için önemli bir teşvik de getirildi. Milli güvenlik kurumları için alınacak yerli üretim araçlar ÖTV’den muaf olacak. Yerli üretimi bulunmayan taşıtlar da kapsam altına alındı.
Yatırımlara yönelik vergi desteği
Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle birlikte, verimli yatırımlara indirimli vergi desteği verilecek. Bu destek, azami 10 yıl süreyle ve yüzde 60 oranında uygulanacak. Ancak bu haktan faydalanılamayan dönemler için geçmişe dönük hak tanınmayacak.
Teknoloji geliştirme bölgelerinde çalışan personelin ücretleri için uygulanan vergi istisnası da genişletildi. 2028 yılı sonuna kadar brüt asgari ücretin 40 katını geçmeyen kazançlar için gelir ve damga vergisi alınmayacak.
Enerji piyasasında yeni kurallar
Dağıtıcılar artık LPG’yi başka dağıtıcılardan satın alabilecek, fakat yeniden satış yapamayacak. Bu da piyasanın daha şeffaf hale gelmesini hedefliyor.
Sonuç olarak, kabul edilen bu düzenlemelerle birlikte hem döviz ve kıymetli maden piyasasına hem de vergi sistemine yönelik sıkı denetim ve teşvik mekanizmaları birlikte işler hâle getiriliyor. Ekonomide şeffaflık, denetim ve yerli üretimin desteklenmesi ön plana çıkıyor.
Kaynak: AA
